Ἀγάθωνι ἐπισκόπῳ
Ἀγνοῶν τούς τῆς ἐκκλησίας νόμους, Μάξιμος διϊσχυρίσατο παρανόμῳ συμβιώσει συνῆφθαι. Καί ἐπειδή θορυβεῖ αὐτόν τό ἀσύνακτον εἶναι, διεβεβαιώσατο, ἐπειδή ἀγνοίᾳ τό παράνομον ἔδρασεν, ἐκ συμφώνου ἀπέχεσθαι τῆς παρανόμου συμβιώσεως, κᾀκείνης ἀγαπώσης τοῦτο. Ἐάν τοίνυν δοκιμάσῃς ὅτι τοῦτο ποιοῦσιν ἐκ συμφώνου καί μή ἀπατῶσιν, ἐπειδή δεκαετής ἐστί χρόνος, εἰ σκοπεῖς μετά κατηχουμένων αὐτούς συνάγεσθαι τέως, οὕτω διοίκησον. Εἰ δέ συνορᾷς ὅτι ἀπατῆσαι βούλονται καί δεῖται τά κατ᾿ αὐτούς ἔτι στύψεως, ὄπερ ὁ Θεός ὑποβάλλει σοι, τοῦτο ποίησον, πανταχοῦ πρός τό ἐπέχον ὁδηγούμενος, ἐπί γάρ τῶν τόπων τυγχάνων, τάς γνώμας αὐτῶν μᾶλλον εἰδέναι δύνασαι.
Μάξιμός τις, ὡς παρανόμῳ γάμῳ συναφθείς γυναικί, ἀφωρίσθη, καί τῆς συνάξεως τῆς μετά τῶν πιστῶν εἴργετο. Ὁ δέ ἔλεγεν, ὅτι ἐν ἀγνοίᾳ ἐποίησε τό παράνομον, καί ἕτοιμός ἐστιν ἀποστῆναι τοῦ γάμου, τοῦτο καί τῆς γυναικός βουλομένης, καί ἐζήτει ἀφιστάμενος δεχθῆναι. Πρός ταῦτα οὖν ἔφη ὁ Θεόφιλος, ὡς ἐάν ἐξετάσας εὑρήσῃς, ὅτι ἐκ συμφώνου, ἀντί τοῦ, ἐκ κοινῆς βουλῆς, ἀφίστανται τοῦ γάμου, καί οὐκ ἀπατῶσι, δεκαετίαν συνοικήσαντες ἀλλήλοις, τόν δέ χρόνον τῆς συνοικήσεως προσέθετο, δηλῶν ὅτι, ἐπεί τοσοῦτον χρόνον συνεβίουν ἀλλήλοις, δυσχερές ἴσως ἂν λογίζοιτο αὐτοῖς ἡ διάζευξις, καί μήποτε ἀπατῶσιν, εἰ σκοπεῖς, ἀντί τοῦ, εἰ κρίνεις μετά τῶν κατηχουμένων αὐτούς ἵστασθαι τέως, ἤγουν πρός τό παρόν, οὕτως αὐτούς οἰκονόμησον. Εἰ δε νοεῖς, φησίν, ὅτι κατά ἀπάτην λέγουσι ταῦτα, καί ὅτι ἔτι δέονται στύψεως, ἥτοι αὐστηροτέρων ἐπιτιμίων, ποίησον ὅπερ ἂν ὁ Θεός ὑποβάλῃ σοι, ἀντί τοῦ, ἐνηχήσῃ τῷ λογισμῷ σου, ὅπερ ὁ Θεός ἐνθυμήσῃ σε, πανταχοῦ πρός τό ἐπέχον ὁδηγούμενος, ἤγουν πρός τό ἐπικρατοῦν, ἤ τό κατεπεῖγον. Μάξιμον ἐπαγγελλόμενον ἀποσχέσθαι ἐκ συμφωνίας τῆς παρανόμως βιούσης, εἰ γνῷς μή πρός ἀπάτην ἀλλ᾽ ἐκ συμφωνίας τοῦτο ποιοῦντας, συναγέσθωσαν μετά τῶν κατηχουμένων, εἰ καί σοί δοκεῖ. Εἰ δέ τι δεῖται τά κατ᾽ αὐτούς στύψεως, ὡς συνορᾷς, οὕτω ποίησον∙ ἐπί τῶν τόπων γάρ ὤν, μᾶλλον τάς γνώμας αὐτῶν Εἰ δέναι δύνασαι. Ὁ Μάξιμος οὗτος μή ἠξεύρωντας τούς νόμους τῆς ἐκκλησίας, μέ ἰσχυρογνωμοσύνην ἔλαβε γυναῖκα μέ παράνομον γάμον, διά τόν ὁποῖον καί ἀφωρίσθη ἀπό τήν ἐκκλησίαν, καί τήν σύναξιν τῶν πιστῶν. Ἐπειδή δέ ἐλυπεῖτο πολλά διατί ἦτον ἀσύνακτος, ἤγουν ἀφωρισμένος ἀπό τούς πιστούς, ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἔχει νά χωρισθῇ ἀπό τό παράνομον αὐτό συνοικέσιον, ὁποῦ κατά ἄγνοιαν ἔπραξε, θελούσης τοῦτο συμφώνως καί τῆς γυναικός. Ὅθεν ὁ Θεόφιλος γράφει εἰς τόν Ἀγάθωνα τοῦτον, καί τοῦ λέγει, ὅτι, ἂν δοκιμάσῃ καί ἰδῇ πῶς αὐτοί τῇ ἀληθείᾳ χωρίζονται ἐκ συμφώνου ἀπό τόν γάμον αὐτόν, καί δέν ἔχουν νά ἀπατήσουν τήν ἐκκλησίαν, στοχαζόμενοι, ὅτι διά τήν παρανομίαν των εἶναι δέκα χρόνους ἀφωρισμένοι∙1 ἂν τοῦτο, λέγω στοχασθῇ καί ἰδῇ, νά τούς ἀφήσῃ κατά τό παρόν νά ἔμβουν μέ τούς κατηχουμένους εἰς τήν ἐκκλησίαν, καί πάλιν νά εὐγαίνουν ὁμοῦ με αὐτούς. Εἰ δέ καί στοχασθῇ, ὅτι ἔχουν νά ἀπατήσουν, καί ἀκόμη χρειάζονται παιδείαν, νά κάμῃ εἰς αὐτούς ἐκεῖνο ὁποῦ ἤθελε τόν φωτίσει ὁ Θεός ὁδηγούμενος εἰς κάθε ὑπόθεσιν πρός τό ἐπέχον, ἤτοι κατά τόν στοχασμόν, ὁποῦ ἤθελε κάμει περί αὐτῆς μέ ἐποχήν καί ἀργοπορίαν. Διότι εὑρισκόμενος εἰς τόν τόπον, ὅπου ἀκολουθοῦν τά πράγματα, ἐμπορεῖ νά ἠξεύρῃ καλήτερα ἀπό τόν Θεόφιλον τάς γνώμας τῶν ἐκεῖσε ἀνθρώπων, καί ἀκολούθως τό συμφερώτερον τρόπον τῆς τούτων διορθώσεως. 1Ὁ δέ Βαλσαμών λέγει, ἐπειδή αὐτοί δέκα χρόνους ἔχουν ὁποῦ συνοικοῦν, δυσκόλως δύνανται νά χωρισθοῦν, μήπως διά τήν πολυχρόνιον συνοίκησιν ταύτην, ἀπατήσουν τήν ἐκκλησίαν. Ἀλλά, τοῦτο ἐάν ἔτζι νοηθῇ, πρέπει νά συναφθῇ, ὄχι μέ τήν προηγουμένην περίοδον, ὅπερ οὐκ ἔχει ὁ κανών, ἀλλά μέ τήν ἑπομένην, μέ τό, εἰ δέ καί στοχασθῇ ὅτι ἔχουν νά ἀπατήσουν κτλ.
