Περί τῶν ἁρπαζόντων, κανόνα μέν παλαιόν οὐκ ἔχομεν, ἰδίαν δέ γνώμην ἐποιησάμεθα, τρία ἔτη καί αὐτούς καί τούς συναρπάζοντας αὐτοῖς ἔξω τῶν εὐχῶν γίνεσθαι. Τό δέ μή βιαίως γινόμενον, ἀνεύθυνόν ἐστιν, ὅταν μή φθορά ᾖ, μηδέ κλοπή ἡγουμένη τοῦ πράγματος· αὐτεξουσία δέ ἡ χήρα καί ἐπ᾿ αὐτῇ τό ἀκολουθῆσαι· ὥστε τῶν σχημάτων ἡμῖν οὐ φροντιστέον.
Τούς ἁρπάζοντας γυναῖκας, καί τούς συνεργοῦντας αὐτοῖς, ἐπί τριετίαν ὁ ἅγιος οὗτος ὥρισεν ἔξω τῶν εὐχῶν γίνεθαι, ἤγουν ἐν τῷ προνάῳ ἵστασθαι μετά τῶν ἐν ἀκροάσει. Εἰ δέ ἑκοῦσα γυνή ἐπιδῷ ἑαυτήν, μή προηγησαμένης φθορᾶς, μηδέ κλοπῆς, ἀντί τοῦ, λαθραίας μίξεως, ἀνεύθυνός ἐστιν ὁ ταύτην λαβὼν, οἷα μηδέ βίας μεσολαβησάσης, εἰ τέως αὐτεξουσία ἦν ἡ γυνή∙ εἰ γάρ ὑπεξουσία ἦν, ἄνευ τοῦ ἔχοντος αὐτήν ὑπεξουσίαν ἐπιδοῦσα ἑαυτήν ἀνδρί, οὐ λογίζεται γάμον συναλλάσσειν∙ εἰ γάρ βούλεται ὁ ἔχων ὑπεξουσίαν αὐτήν, διασπάσει, τό συνοικέσιον, ὡς ὁ λη΄ κανὼν περιέχει, καί ὁ μα΄ καί ὁ μβ΄. Ὅθεν φησίν, ὅτι, ἐάν αὐτεξουσία χήρα ᾖ, καί ἐπ’ αὐτῇ κεῖται, ἤγουν ἐπί τῇ θελήσει αὐτῆς, τό ἀκολουθῆσαι ἀνδρί, ὁ ταύτην λαβὼν οὐκ εὐθύνεται. Τό δέ, τῶν σχημάτων ἡμῖν οὐ φροντιστέον, τοιαύτην δίδωσιν ἔννοιαν, ὅτι ἴδιόν τι σχῆμα στολῆς, ὡς ἔοικεν, εἶχον αἱ χῆραι τότε, πενθῆρες τυχόν, ἤ ἀλλοῖόν τί παραλλάττον πρός τήν τῶν ὑπάνδρων στολήν. Εἴποι δέ τις τοῦτο καί ἄλλως, ὅτι, ὥσπερ νῦν οἱ πρός τόν μοναχικόν μεταταττόμενοι βίον οὐκ εὐθύς ἀποκείρονται, ἀλλά πρότερον μετασχηματίζονται, καί οὕτω μετά χρόνον τινά κείρονται, οὕτω καί τότε ἐγίνετο ἐπί ταῖς χήραις ταῖς καταλεγῆναι μελλούσαις εἰς τό τῶν χηρῶν τάγμα τῶν διοικουμένων παρά τῆς ἐκκλησίας, μετεσχηματίζοντο πρότερον, καί οὕτω μετά καιρόν συναριθμοῦντο τῷ τάγματι. Εἰ οὖν μετασχηματισθεῖσα χήρα ἄνδρα λάβῃ μήπω καταλεγεῖσα ταῖς χήραις τῆς ἐκκλησίας, τοῦ σχήματος, φησίν, οὐ φροντίζομιεν, οὐδ᾽ ἐπιτιμηθήσεται διά τόν σχηματισμόν, ὅπερ καί ἐπί τῶν μοναχῶν ἄρτι γίνεται. Κᾂν γάρ μεταμφιάσηταί τις, μήπω δέ καρῇ, καί δώσῃ συνθήκας πρός τόν Θεόν, ὀκλάσῃ δέ πρός τό τῆς μοναχικῆς διαγωγῆς μοχθηρόν, καί ἀποστῇ, οὐκ ἐπιτιμᾶται αὐτός. Οὕτως ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τοῖς ἀσκητικοῖς αὐτοῦ διατάγμασι περί παίδων προσλαμβανομένων ἐν ἀδελφότητι δούς γνώμην, παιδεύεσθαι μέν τούτους, καί διδάσκεσθαι τέχνας διατάττεται, καί πρός πᾶσαν ἐνάρετον ἐθίζεσθαι ἄσκησιν∙ τοῦ λόγου δέ προσγενομένου, καί τῆς διακριτικῆς ἕξεως προελθούσης, τότε τήν ὁμολογίαν τῶς παρθενίας προσίεσθαι μετά τήν τοῦ λόγου συμπλήρωσιν∙ ὁ δέ μή καταδεχόμενος, φησί, τόν ἐν παρθενίᾳ βίον, ὡς οὐ δυνάμενος μεριμνᾷν τά τοῦ Κυρίου, ἐπί μαρτύρων ἀπολυέσθω. Οἶμαι δέ κρεῖσσον εἴναι οὕτω νοεῖσθαι τό, τῶν σχημάτων οὐ φροντιστέον, ὅτι, εἰ ἡ γυνή αἰδουμένη ἴσως ἐπιδοῦναι ἑαυτήν τῷ ἐραστῇ, ἤ τῷ ἐρωμένῳ, χαμερπεῖ ὄντι, ἐσχηματίσατο τό ἁρπαγῆναι, πρός ἀλήθειαν δέ ἑκουσίως αὐτῷ ἠκολούθησεν, οὐ φροντίζομεν τοῦ σχηματισμού, ἤτοι τῆς ὑποκρίσεως, ἀλλά τῇ ἀληθείᾳ προσέχομεν. Ἀναγνωστέον καί τόν νγ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου τούτου. Εἰς τόν ξζ΄ ἀποστολικόν κανόνα, εἰς τόν κζ΄ τῆς ἐν Χαλκηδόνι, εἰς τόν Ϟβ΄ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ, καί εἰς τόν κβ΄ τοῦ παρόντος ἁγίου, διάφορα ἐγράψαμεν περί τῶν ἁρπαζόντων γυναῖκας, καί περί τῶν συναιρομένων αὐτοῖς, καί ἀνάγνωθι ταῦτα, καί τό λ΄ κεφ., τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος. Ὁ δέ παρὼν κανὼν διορίζεται ἐπί τριετίαν τούς ἅρπαγας καί τούς συναιρομένους αὐτοῖς γίνεσθαι ἔξω τῶν εὐχῶν, ἤγουν ἵστασθαι μετά τῶν ἀκροωμένων∙ εἰ δέ ἑκοῦσα γυνή, φησίν, ἐπιδῷ ἑαυτήν, μή προηγησαμένης φθορᾶς, μηδέ κλοπῆς, ἤγουν λαθραίας μίξεως, ἀνεύθυνός ἐστιν ὁ ταύτην λαβών∙ ὡσαύτως ἀνεύθυνός ἐστι καί ὁ χήραν αὐτεξουσίαν τοιουτοτρόπως, ἀναλαβόμενος. Τό δέ, τῶν σχημάτων ἡμῖν οὐ φροντιστέον, τοιοῦτόν τι ἐστίν. Ἐάν γυνή, φησίν, ἴσως αἰδουμένη ἐπιδοῦναι ἑαυτήν τῷ ἐραστῇ, ἤ τῷ ἐρωμένῳ, χαμερπεῖ ὄντι, ἐσχηματίσατο ἁρπαγῆναι, πρός ἀλήθειαν δέ ἑκουσίως αὐτῷ ἠκολούθησεν, οὐ φροντίζομεν τοῦ σχηρατισμοῦ, ἤγουν τῆς ὑποκρίσεως, ἀλλά τῇ ἀληθείᾳ, προσέχομεν∙ καί ἀνάγνωθι τόν νγ΄ κανόνα, συντρέχοντα τῇ τοιαύτῃ ἑρμηνείᾳ. Τό μέντοι ἀνεύθυνον εἶναι τόν ἁρπάσαντα γυναῖκα κατά θέλησιν αὐτῆς, εἰς τό μή ἐπιτιμηθῆναι τοῦτον ἐκλαβοῦ∙ ὁ γάρ ἁρπαγήν αὐτεξουσίας, ἤ ὑπεξουσίας γυναικός ποιησάμενος, εἴτε κατά θέλησιν αὐτῆς, ἤ καί κατά μόνην οἰκείαν βούλησιν, τῷ περί ἁρπαγῆς νόμῳ ἐνέχεται, εἰς ἐκδίκησιν τῆς ἀταξίας τῶν πολλῶν, καί ἀναστολήν τῶν λοιπῶν, καθὼς τοῦτό φησι τό α΄ κεφ., τοῦ νη΄ τίτλου, τοῦ ξ΄ βιβλίου περί τό τέλος οὕτω λέγον∙ Αἱ δέ τιμωρίαι τῆς διατάξεως πᾶσαι ἔστωσαν κατ᾿ αὐτῶν τῶν ἁρπασάντων καί βοηθησάντων αὐτοῖς ἐν τῇ ἁρπαγῇ∙ οἱ μέντοι συνειδότες, καί ὑπηρετήσαντες, καί ὑποδεξάμενοι, ἤ οἱανδήτινα σπουδήν αὐτοῖς συνενεγκόντες, τῇ εἰρημένῃ τιμωρίᾳ ὑποκείσθωσαν, εἴτε βουλομένων τῶν γυναικῶν, εἴτε καί μή βουλομένων ἡ ἁρπαγή γέγονε. Τοῦτο δέ ἐκρίθη οὕτω καί εἰς τό βασιλικόν βῆμα ἐπί τῇ ὑποθέσει τοῦ Σήθ τοῦ ἁρπάσαντος τήν θυγατέρα τοῦ νεοφωτίστου. Εἰ δέ θέλεις εἰπεῖν, μή γενέσθαι εἰς τήν γυναῖκα τῇ ἀληθείᾳ, ἁρπαγήν, ἀλλά κατά προσποίησιν, καθὼς ἄνωθεν εἴπομεν, οὔτε τά ἐπιτίμια ἕξουσι χώραν, οὔτε οἱ νόμοι οἱ κολάζοντες τούς ἅρπαγας∙ μόνῃ δέ τῇ περί ὕβρεως ἀγωγῇ ἔνοχοι ἔσονται τοῖς πατράσιν οἱ λαβόντες τάς ὑπεξουσίας, τοσοῦτον, ὅτι καί ὁ γενόμενος γάμος μέσον τούτων παρά γνώμην τῶν ἐχόντων αὐτάς ὑπεξουσίας διασπασθήσεται∙ καί ἀνάγνωθι τόν λη΄ κανόνα τοῦ ἁγίου τούτου, τόν μα΄ καί τόν μβ΄. Καλῶς δέ ἐμνήσθη ὁ ἅγιος φθορᾶς καί κλοπῆς∙ ἡ μέν γάρ φθορά κυρίως γίνεται εἰς παρθένον, ἡ δέ κλεψιγαμία, εἰς μή τοιαύτην ἐλευθέραν∙ ἐμνήσθη δέ τῶν δύο, ὅτι καί δίχα τοῦ γενέσθαι ἁρπαγήν, καί ὁ φθορεύς, καί ὁ πόρνος ἐπιτιμῶνται. Ὁ ἁρπάζων, τριετίαν ὑποπιπτέτω∙ εἰ δέ ἡ χήρα συνακολουθήσει, ἀνεύθυνον τό κακόν. Τίσι μέν ἔνοχός ἐστιν ὁ ἁρπάζων γυναῖκα, ἐγράφη ἐν τῷ εἰκοστῷ δευτέρῳ κανόνι τῆς παρούσης ἐπιστολῆς, καί ἐν τῷ Ϟβ΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἕκτης συνόδου. Ὁ δέ παρὼν κανὼν ἐπάγει καί τοῦτο, τόν τε ἁρπάσαντα, καί τούς βοηθήσαντας αὐτῷ εἰς τήν ἁρπαγήν, τρία ἔτη ἔξω τῶν εὐχῶν γίνεσθαι, καί μετά τῶν ὑποπιπτόντων συντάττεσθαι. Τοῦτο δέ πάντως ἐπιγνώσονται τό ἐπιτίμιον μετά τό ἀποκαταστῆσαι τήν ἁρπαγεῖσαν τοῖς οἰκείοις∙ ἄλλως γάρ οὐ παραδεχθήσονται τῇ ἐκκλησίᾳ. Καί ταῦτα μέν περί τῆς ἁρπαγείσης. Ἐάν δέ χήρα, χωρίς φθορᾶς, ἤ βίας, συνακολουθήσῃ ἀνδρί, ἀνεύθυνον τό γινόμενον. Ἐκείνους ὁποῦ ἁρπάζουν γυναῖκας, ἤ συνεργοῦν εἰς τήν τοιαύτην ἁρπαγήν, πρῶτος οὗτος ὁ Ἅγιος ἐν τῷ παρόντι κανόνι τρεῖς χρόνους κανονίζει νά στέκωνται ἔξω τῶν εὐχῶν, τῶν λεγομένων εἰς τούς ὑποπίπτοντας. Ταὐτόν εἰπεῖν, νά στέκωνται ἐν τῷ προνάῳ μετά τῶν ἀκροωμένων. Ὁ γάρ κζ΄ τῆς δ΄ περί ἁρπαζόντων γυναῖκας διορίζων, ὕστερος ἀπό τόν παρόντα ἐστίν. Ἐάν δέ αὐτεξουσία οὖσα ἡ γυνή, καί ὄχι ὑπεξουσία εἰς πατέρα, ἤ αὐθέντην, θεληματικῶς ἠκολούθησεν εἰς τόν ἄνδρα χωρίς νά βιασθῇ, ἀνεπιτίμητος εἶναι ὁ ταύτην λαβών. Ἐάν ὅμως δέν ἔφθειρεν αὐτήν, ἤ κρυφίως ἔσμιξεν μέ αὐτήν (τοῦτο γάρ δηλοῖ ἡ φθορά καί ἡ κλοπή). Ὥστε, καί ἐάν χήρα αὐτεξουσία οὖσα, καί εἰς τήν θέλησίν της ἔχουσα τό νά ἀκολουθήσῃ, εἰ μή, ἐντρεπομένη δέ ἴσως νά φανῇ, ὅτι δίδει τόν ἑαυτόν της ἀφ’ ἑαυτῆς εἰς τόν ἀγαπητικόν της, σχηματισθῇ μέν κατά τό φαινόμενον, ὅτι ἐκεῖνος τήν ἥρπασε, κατά ἀλήθειαν δέ, αὐτή εἰς ἐκεῖνον ἠκολούθησεν. Ἐάν, λέγω, τοῦτο ἀκολουθήσῃ, ἀνεύθυνος εἶναι ὁ ταύτην λαβών. Ἡμεῖς γάρ, ὄχι τόν καθ’ ὑπόκρισιν αὐτόν σχηματισμόν τῆς ἁρπαγῆς στοχαζόμεθα,1 ἀλλά τήν κατά ἀλήθειαν ἀκολούθησιν τῆς χήρας. Ὅρα καί τόν κζ΄ τῆς δ΄. 1Ὅτι δέ τά σχήματα ὁποῦ λέγει ἐδῶ ὁ κανών, τόν σχηματισμόν τῆς ἁρπαγῆς δηλοῦσιν, ὁ ἴδιος Βασιλ. τοῦτο ἑρμηνεύει εἰς τόν νγ΄ κανόνα του φανερώτατα. Ὅθεν οὐ λέγουσιν ὀρθῶς ἐκεῖνοι ὁποῦ διά σχήματα ἐννοοῦσι τό πενθικόν τῶν χηρῶν σχῆμα, ἤ τό σχῆμα τῶν ἱματίων, μέ τό ὁποῖον προεδοκίμαζον, ὅσαι χῆραι ἤθελον νά καταλεχθοῦν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ εἰς τό τάγμα τῶν χηρῶν. Ἀνοίκεια γάρ ταῦτα εἰς τό ἀληθές νόημα τοῦ Κανόνος.
