Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα, ἐάν ποτε ἐπίσκοπος λέγῃ τινά αὐτῷ μόνῳ τό ἴδιον ἔγκλημα ὁμολογῆσαι, καί ἐκεῖνος ἀρνῆται, μή λογίσηται ὁ ἐπίσκοπος εἰς ἰδίαν ὕβριν συντείνειν, ὅτι αὐτός μόνος οὐ πιστεύεται, εἰ καί τῷ σκινδαλμῷ τῆς ἰδίας συνειδήσεως λέγει μή θέλειν ἑαυτόν κοινωνεῖν τῷ ἀρνουμένῳ.1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ)
Κᾂν ἐπίσκοπος λέγῃ ἐξομολογήσασθαι αὐτῷ τινα ἁμαρτήματα χωρίζοντα αὐτόν τῆς κοινωνίας, ὁ δέ ἀρνῆται λέγων μή εἰπεῖν αὐτῷ τοιοῦτον ἁμάρτημα, οὐ πιστευθήσεται μόνος ὁ ἐπίσκοπος∙ καί τοῦτο, φασίν οἱ Πατέρες, μή λογιζέσθω τῷ ἐπισκόπῳ εἰς ὕβριν, ὅτι οὐ πιστεύεται μόνος∙ καί λοιπόν ἀναγκάζεται συγκοινωνεῖν ἐκείνῳ, κᾂν λέγῃ ὁ ἐπιίσκοπος, ὅτι οὐ θέλω αὐτόν προσδέξασθαι εἰς κοινωνίαν, σκανδαλιζομένης ἐπ’ αὐτῷ τῆς συνειδήσεώς μου. Σκινδαλμόν γάρ, ἤ τό σκάνδαλον νοητέον, ἤ τόν θόρυβον τῆς συνειδήσεως, θορυβουμένης καί ταραττομένης διά τήν ἐξομολόγησιν τοῦ ἁμαρτήματος. Ὡς ἔοικε, τίς λαϊκός ἤ καί κληρικός ἐξωμολογήσατο τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ περί τινος ὑπ’ αὐτοῦ πραχθέντος ἁμαρτήματος, καί λαληθείσης τῆς ὑποθέσεως ἐπί κοινοῦ, ὁ μέν τήν ἐξομολόγησιν ποιησάμενος ἠρνεῖτο τό ἔγκλημα, ὁ δ’ ἐπίσκοπος ἤλεγχε τοῦτον∙ διό καί ἤθελε τόν ἐξομολογησάμενον τιμωρηθῆναι ὡς ὑβριστήν αὐτοῦ, διά τό μή κατανεύειν εἰς τά λεγόμενα παρά τούτου. Φησίν οὖν ὁ κανών, ὅτι οὐκ ἔστιν ὕβρις τοῦ ἐπισκόπου, τό μή πιστεύεσθαι αὐτόν καί μόνον λέγοντα καταθέσθαι ἐπ’ αὐτῷ τό ἔγκλημα τόν κατηγορούμενον, κᾂν λέγῃ ὁ ἐπίσκοπος, ὅτι οὐ θέλω προσδέξασθαι αὐτόν εἰς κοινωνίαν, σκανδαλιζομένης ἐπ’ αὐτῷ τῆς συνειδήσεώς μου, διά τήν ἐξομολόγησιν τοῦ ἁμαρτήματος. Ἐρωτήσει δέ τις, ὡς τοῦ κανόνος ἀπαράδεκτον λογιζομένου τήν τοῦ ἐπισκόπου μαρτυρίαν, ὡς ἀνθρώπου ἑνός, κατά τόν νόμον τόν λέγοντα∙ Ἑνός μαρτυρία οὐκ ἔστι δεκτή, κᾂν συγκλητικός ἐστιν, ἀκουσθήσεται ὁ ἐπίσκοπος, ὡς εὐλόγως μή συγκοινωνῶν τῷ κατηγορουμένῳ διά τήν ἐξομολόγησιν, ἤ μή; Λύσις. Ἐμοί δοκεῖ, ὡς, κᾂν τῇ ἀληθείᾳ ἐξωμολογήσατο ὁ κατηγορούμενος, ἀπό μόνου τούτου οὐ δυνήσεται αὐτόν χωρίσαι τῆς κοινωνίας ὁ ἐπίσκοπος, ὡς μηδέ καταδικασθέντα∙ εἰ δέ τοῦτο ποιήσει, ὡς ἀνευλόγως χωρίσας τόν ἄνθρωπον ἀπό τῆς πνευματικῆς κοινωνίας, χωρισθήσεται καί αὐτός ὑπό τοῦ μείζονος ἀρχιερέως, τοῦ ἐξομολογησαμένου λυομένου. Σημείωσαι τόν παρόντα κανόνα διά τούς ἐπισκόπους, καί τούς δεχομένους ἀνθρώπων λογισμούς μοναχούς, καί μαρτυροῦντας κατά τῶν λεγομένων ποιῆσαι πρός αὐτούς ἐξομολόγησιν τοῦ ἁμαρτήματος. Ὅτι δέ ἄδεκτός ἐστιν ἡ τοῦ ἑνός μαρτυρία, ἀνάγνωθι καί τόν οε΄ κανόνα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων. Ὁ μέντοι ἁγιώτατος πατριάρχης κυρός Λουκᾶς ἐπιτιμίῳ ἀλειτουργησίας καθυπέβαλε τόν καθηγούμενον τῆς μονῆς τοῦ Γηροτρόφου, τόν γεγονότα ἀρχιεπίσκοπον Ἡρακλείας, τοιοῦτόν τι μαρτυρήσαντα κατά πνευματικοῦ παιδός αὐτοῦ. Λέγων ἐπίσκοπος, ὅτι τό ἔγκλημα κατά μόνας ὁ πέλας μοι ὡμολόγησεν, εἰ ὁ πέλας ἀρνεῖται, οὐκ εὔπιστος. Οὐ χρή πιστεύεσθαι τῷ ἐπισκόπῳ λέγοντι, ὡς κατά μόνας ὁ δεῖνα κληρικός ἔγκλημά μοι ὡμολόγησε, καί διά τοῦτο ἤ τοῦ βαθμοῦ, ἡ τῆς κοινωνίας αὐτόν ἀπείργω∙ εἰ γάρ ἀρνεῖται ἐκεῖνος, ὃν ὁμολογῆσαι λέγει, οὐκ ὀφείλει καταδικάζειν αὐτόν, ἤ ἰδίαν ὕβριν τοῦτο λογίζεσθαι, ὅτι αὐτός οὐ πιστεύεται μόνος. *Στο Πηδάλιο, ο 132ος κανόνας αντιστοιχεί σε τμήμα του 141ου (αρίθμηση Πηδαλίου). Το υπόλοιπο τμήμα του 141ου κανόνα είναι ο επόμενος 133ος κανόνας. Ερμηνεία. Βλ. την συνολική ερμηνεία του 141ου κανόνα στον 133ο κανόνα. 1 Τό ἀκόλουθον μέρος τοῦ κανόνος τούτου, διῃρημένον ἐστίν οὐ καλῶς παρά τοῖς ἐξηγηταῖς, ἀριθμόν ἔχον κανόνος 137 (Σημ.: στην πραγματικότητα είναι ο 133ος κανόνας, που ακολουθεί). Ὑπομιμνήσκομεν δέ τούς ἀναγνώστας, ὅτι ὁ παρά τοῖς ἑρμηνευταῖς ἀριθμός τῶν κανόνων λανθασμένος ἐστίν ἀπό τούς τυπογράφους, τόσον ἐν ταῖς πανδέκτοις, ὅσον καί ἐν τῷ Βαλσαμῶνι. Ἀντί γάρ τοῦ 137 ἀριθμοῦ τῶν κανόνων, αὐτοί μόνον ἔχουν 133 ἐν τῷ μέσῳ που τό λάθος τοῦτο ποιήσαντες.
