Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα πρεσβύτεροι, διάκονοι, καί οἱ λοιποί κατώτεροι κληρικοί, ἐν αἷς ἔχωσιν αἰτίαις, ἐάν περί τῆς ψήφου τούς ἰδίους ἐπισκόπους μέμφωνται, οἱ γειτνιῶντες ἐπίσκοποι τοῦτον ἀκροάσωνται, καί τά μεταξύ τούτων περατώσωσιν οἱ παρ᾽ αὐτῶν κατά συναίνεσιν τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπισκόπων προσλαμβανόμενοι· Ἐάν δέ καί ἀπ᾽ αυτῶν ἐκκαλέσασθαι θελήσωσι, μή ἐκκαλέσωνται εἰ μή πρός τάς τῆς Ἀφρικῆς συνόδους, ἤ πρός τούς πρωτεύοντας τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπαρχιῶν. Πρός δέ τά πέραν τῆς θαλάσσης ὁ βουλόμενος ἐκκαλεῖσθαι, ἀπό μηδένός ἐν Ἀφρικῇ δεχθείη εἰς κοινωνίαν.
Τούς κληρικούς τῶν ἐκκλησιῶν δίκας ἔχοντας πρός ἀλλήλους, παρά τοῖς ἐπισκόποις, οἷς ὑπόκεινται, δικάζεσθαι διάφοροι κανόνας ὡρίσαντο. Ὁ δέ παρὼν κανὼν περί ἐκκλήτων θεσμοθετεῖ, καί φησιν, ὅτι, ἐάν ἀπαρέσκωνται τῇ ψήφῳ τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν οἱ παρ’ αὐτοῖς δικασάμενοι κληρικοί, οἱ γειτνιῶντες ἐπίσκοποι τούτων ἀκροάσονται, καί διαγνωμονήσουσι περί τῆς ψήφου, εἰ ἔστιν ἀνεπισφαλής∙ ἔσονται δέ ἐκκλητάριοι, οἵτινες ἂν παρά τῶν δικαζομένων ἐπιλεγῶσι κατά συναίνεσιν τοῦ ἐπισκόπου αὐτῶν∙ ἐάν δέ καί ἡ τῶν ἐκκληταρίων ἐπισκόπων ἀπόφασις ἀπαρέσκῃ, παρά ταῖς ἐν Ἀφρικῇ συνόδοις δοκιμασθήσεται, καί παρά τοῖς πρωτεύουσι τῶν ἐπαρχιῶν, ἤγουν τοῖς προκαθημένοις τῶν ἄλλων. Εἰ δέ τις, φησί, βουληθείη πέραν τῆς θαλάσσης ἐκκαλέσασθαι, ἤγουν πρός τούς τήν Ἰταλίας ἐπισκόπους, καί τήν ἐκεῖ σύνοδον, ἀκοινώνητος, φησίν, ἤτω παρά τῇ συνόδῳ τῆς Ἀφρικῆς. Φασίν οἱ Πατέρες, ὅτι, ἐάν οἱοσδήτις κληρικός καταδικασθῇ παρά τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου καί βαρύνηται, οὐκ ὀφείλει πρός σύνοδον ἑτέρας ἐπαρχίας πόῤῥωτέρω οὖσαν ἐκκαλεῖσθαι∙ ἀλλ’ ἀνακαλεῖσθαι τήν τῶν γειτνιώντων ἐπισκόπων ἀκρόασιν, μετά καί συναινέσεως τοῦ καταδικάσαντος αὐτόν οἰκείου ἐπισκόπου. Ἐάν δέ καί ἐπί τῇ τῶν τοιούτων ἐκκληταρίων ἀποφάσει ἀπαρέσκηται, οὐκ ὀφείλει πρός τάς πέραν τῆς θαλάσσης συνόδους ἐκκαλεῖσθαι, τάς ἐν Ῥώμῃ δηλαδή, ἀλλά πρός τάς ἐγγυτέρῳ οὔσας, ἤγουν πρός τάς τῆς Ἀφρικῆς συνόδους, ἤ πρός τούς μητροπολίτας τῶν ἐπαρχιῶν τῶν πρώτως κρινάντων ἐπισκόπων∙ εἰ δέ παρά ταῦτά τις ποιήσει, ἀφορισμῷ ἀκοινωνησίας κατακριθήσεται. Σημείωσαι οὖν ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος, ὅτι ἀκολούθως τῷ πολιτικῷ νόμῳ καί οἱ Πατέρες ἐξεχώρησαν δίς ἐκκαλεῖσθαι τούς καταδικαζομένους. Ἔτι σημείωσαι, ὅτι κατά τόν καιρόν τῆς παρούσης συνόδου οὐκ εἶχον οἱ μητροπολῖται τοιαῦτα δίκαια κατά τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν καί τῶν ὑπ’ αὐτούς κληρικῶν, οἷα ἔχουσι σήμερον∙ ἠδύναντο γάρ οἱ παρά ἐπισκόπων καταδικαζόμενοι κληρικοί τήν τῶν γειτνιαζόντων ἐπισκόπων ἀνακαλεῖσθαι ἀκρόασιν, ὅπερ ἀρτίως οὐ παραδεχθήσεται διά τήν γενομένην οἰκονομίαν εἰς τάς τῶν ἐπαρχιῶν μητροπόλεις, κατά τήν δ΄ σύνοδον. Τοῦ δέ νόμου λέγοντος βλάπτεσθαι τούς ἐκκαλεσαμένους εἰς ἀπρόσφορον δικαστήν, ὁ παρὼν κανὼν τήν βλάβην εἰς ἀκοινωνησίαν ἐξελάβετο. Πρεσβύτεροι, καί διάκονοι, μεμφόμενοι ἐπισκόπῳ, γείτοσιν ἐπισκόποις ἐκκαλείτωσαν, ἀλλά μή τό πέλαγος διαπεράτωσαν∙ ἀκοινώνητοι γάρ ἔσονται ἐν Ἀφρικῇ. Τοῦτο καί ἐν τῷ εἰκοστῷ ὀγδόῳ κανόνι τῆς παρούσης συνόδου ὡρίσθη, τό, μή τινα πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, παρά τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου καταδικασθέντα, καί τήν κρίσιν ἐπιμεμφόμενον, καί κατά ταύτης ἐκκαλεῖσθαι βουλόμενον, τό πέλαγος τῆς Ἀφρικῆς διαπερᾷν, καί περί ταύτης τῇ Ῥώμῃ προσέρχεσθαι, ἀλλά τοῖς γείτοσιν ἐκκαλεῖν ἐπισκόποις, καί παρ’ αὐτοῖς γυμνάζειν τήν ἔκκλητον∙ εἰ δέ μή, ἀκοινώνητον εἶναι ἐν Ἀφρικῇ. Τοῦτο δέ ἐκωλύθη, ὡς οἶμαι, διά τε τούς κατά θάλασσαν κινδύνους, καί τό μή συντριβάς ὑφίστασθαι καί καινοτομίας τά μέρη διά τήν ἐπί ξένης μακράν ἀποδημίαν. *Στο Πηδάλιο, ο 125ος κανόνας αντιστοιχεί στον 134ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Οὗτος ὁ κανὼν εἶναι σχεδόν ἀπαράλλακτος μέ τόν λστ΄ τῆς παρούσης ταύτης συνόδου. Δι’ ὅ καί ἀνάγνωθι τήν ἑρμηνείαν ἐκεῖ. Τοῦτο δέ καί μόνον προσθέτει παράνω ὁ παρών, ὅτι οἱ θέλοντες ἐκκαλέσαι τήν κρίσιν ἀπό τούς πλησιοχώρους Ἐπισκόπους, νά τήν ἐκκαλοῦν πρός τάς συνόδους τῆς Ἀφρικῆς, ἤ πρός τούς πρωτεύοντας κτ΄.1 ( ὅρα καί τόν στ΄ τῆς β΄ καί θ΄ τῆς δ΄). 1Διά τοῦτο φαίνεταί μοι μέ διπλοῦν κανόνα ἐμπόδισεν ἡ σύνοδος, τό νά μήν ἐκκαλοῦν οἱ Πρεσβύτεροι, καί Διάκονοι εἰς τήν Ῥώμην, διά τήν μεγάλην ἐνόχλησιν ὁποῦ ἐπροξένησεν εἰς αὐτήν ὁ Πρεσβύτερος Ἀπιάριος, καί διά τί ὁ Πάπας τῆς Ῥώμης ἐζήτει παρανόμως μέ κάθε τρόπον τήν ἔκκλητον τῆς κρίσεως τῶν ἐν Ἀφρικῇ, καί πάντων τῶν μή ὑποκειμένων αὐτῷ Ἐπισκόπων, Πρεσβυτέρων, Διακόνων, καί πάντων τῶν λοιπῶν Κληρικῶν. Ὡς εἴπομεν ἐν ἀρχῇ τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου, καί θέλομεν εἰπεῖ καί ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τῶν δύω τῆς παρούσης συνόδου ἐπιστολῶν.
