Ὁμοίως ὁστισδήποτε εἴποι τήν αὐτήν χάριν τοῦ Θεοῦ τήν διά Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν εἰς τοῦτο μόνον ἡμῖν βοηθεῖν, πρός τό μή ἁμαρτάνειν, ὅτι δι᾽ αὐτῆς ἡμῖν ἀποκαλύπτεται καί φανεροῦται ἡ γνῶσις τῶν ἁμαρτημάτων, ὥστε γινώσκειν ἃ δεῖ ἐπιζητεῖν, καί ἃ δεῖ ἐκκλίνειν, οὐ μήν δι᾽ αὐτῆς ἡμῖν παρέχεται, ἵνα, ὅπερ γνῶμεν ποιητέον, καί ποιῆσαι ἔτι μήν ἀγαπήσωμεν καί ἰσχύσωμεν, ἀνάθεμα εἴη· τοῦ γάρ Ἀποστόλου λέγοντος, ὅτι ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δέ ἀγάπη οἰκοδομεῖ, ἀσεβές πάνυ ἐστί πιστεύειν, πρός μέν τό φυσιοῦν ἡμᾶς ἔχειν τήν χάριν τοῦ Χριστοῦ, πρός δέ τό οἰκοδομεῖν μή ἔχειν· ὁπόταν ἑκάτερον δῶρόν ἐστι τοῦ Θεοῦ, καί τό εἰδέναι τί ποιεῖν δεῖ, καί τό ἀγαπᾷν ὃ δεῖ ποιεῖν· ἵνα τῆς ἀγάπης οἰκοδομούσης, ἡ γνῶσις φυσιοῦν μή δυνηθῇ· ὥσπερ γάρ ἐκ Θεοῦ γέγραττται, Ὁ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν, οὕτως ἔτι μήν γέγραπται, Ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστίν.
Τήν ἐν τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι χορηγουμένην ἡμῖν χάριν διά τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πιστεύομεν μή μόνον ἄφεσιν διδόναι τῶν πεπραγμένων ἡμῖν ἁμαρτημάτων, ἀλλά καί δύναμιν πρός τό μή πάλιν ἡμᾶς ἁμαρτάνειν, εἰ μή ἡμεῖς διά ῥᾳθυμίαν ἐκδῶμεν ἑαυτούς ἁμαρτίαις∙ τούς δέ μή οὕτω δοξάζοντας, ἀλλά μόνον τῶν προημαρτημένων λέγοντας ἄφεσιν διδόναι τό θεῖον λουτρόν, μή μέντοι καί πρός τό μέλλον βοήθειαν, ἀναθέματι κατεδίκασαν οἱ Πατέρες. Καί τοῦτό τινες ἔλεγον, ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἰς τοῦτο ἡμῖν βοηθεῖ, εἰς τό μή ἁμαρτάνειν∙ δι’ αὐτῆς γάρ γνῶσιν λαμβάνομεν τίνα δεῖ ποιεῖν, καί τίνα φεύγειν, οὐ μήν καί εἰς τό ἀγάπην τῶν καλῶν καί τῆς ἀρετῆς ἐμποιεῖν ἡμῖν, ἵνα, ὅπερ γνῶμεν καλόν, τοῦτο καί ἀγαπήσωμεν, καί ποιῆσαι ἰσχύσωμεν. Τούς οὖν τοιαῦτα δοξάζοντας ἀναθεματίζει ἡ σύνοδος λέγουσα, ὅτι καί ἄμφω δῶρά εἰσι τοῦ Θεοῦ, ἥ τε γνῶσις καί ἡ ἀγάπη, καθό γέγραπται, Ὁ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν∙ καί πάλιν∙ Ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστί∙ καί ἄλλως δέ ἀσεβές ἐστι τό λέγειν, ὅτι γινώσκειν μέν τό καλόν δίδωσιν ἡμῖν ἡ θεία χάρις, ἀγάπην δέ αὐτοῦ οὐκ ἐντίθησιν, οὐδέ ἐνδυναμοῖ ἡμᾶς εἰς τό ἐργάζεσθαι τό ἀγαθόν ἐν ἀγάπῃ αὐτοῦ∙ καί προφέρει τά ἀποστολικά ῥητά, εἰς τήν τοῦ λόγου κατασκευήν τά λέγοντα, Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δέ ἀγάπη οἰκοδομεῖ. Πῶς οὖν οὐκ ἀσεβές τό λέγειν, πρός μέν τό φυσιοῦν, ἤγουν τό οἴησιν ἐμποιοῦν, συνεργεῖν ἡμῖν τήν θείαν χάριν, πρός δέ τό οἰκοδομοῦν μή ἐπικουρεῖν; Τήν ἐν τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι χορηγουμένην ἡμῖν χάριν διά τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πιστεύομεν μή μόνον ἄφεσιν διδόναι τῶν πεπραγμένων ἡμῖν ἁμαρτημάτων, ἀλλά καί δύναμιν πρός τό μή πάλιν ἡμᾶς ἁμαρτάνειν, εἰ μή ἡμεῖς διά ῥᾳθυμίαν ἐκδῶμεν ἑαυτούς ἁμαρτίαις∙ τούς δέ μή οὕτω δοξάζοντας, ἀλλά μόνον τῶν προημαρτημένων λέγοντας ἄφεσιν διδόναι τό θεῖον λουτρόν, μή μέντοι καί πρός τό μέλλον βοήθειαν, ἀναθέματι κατεδίκασαν οἱ Πατέρες. Καί τοῦτό τινες ἔλεγον, ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἰς τοῦτο ἡμῖν βοηθεῖ, εἰς τό μή ἁμαρτάνειν∙ δι’ αὐτῆς γάρ γνῶσιν λαμβάνομεν τίνα δεῖ ποιεῖν, καί τίνα φεύγειν, οὐ μήν καί εἰς τό ἀγάπην τῶν καλῶν καί τῆς ἀρετῆς ἐμποιεῖν ἡμῖν, ἵνα, ὅπερ γνῶμεν καλόν, τοῦτο καί ἀγαπήσωμεν, καί ποιῆσαι ἰσχύσωμεν. Τούς οὖν τοιαῦτα δοξάζοντας ἀναθεματίζει ἡ σύνοδος λέγουσα, ὅτι καί ἄμφω δῶρά εἰσι τοῦ Θεοῦ, ἥ τε γνῶσις καί ἡ ἀγάπη, καθό γέγραπται, Ὁ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν∙ καί πάλιν∙ Ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστί∙ καί ἄλλως δέ ἀσεβές ἐστι τό λέγειν, ὅτι γινώσκειν μέν τό καλόν δίδωσιν ἡμῖν ἡ θεία χάρις, ἀγάπην δέ αὐτοῦ οὐκ ἐντίθησιν, οὐδέ ἐνδυναμοῖ ἡμᾶς εἰς τό ἐργάζεσθαι τό ἀγαθόν ἐν ἀγάπῃ αὐτοῦ∙ καί προφέρει τά ἀποστολικά ῥητά, εἰς τήν τοῦ λόγου κατασκευήν τά λέγοντα, Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δέ ἀγάπη οἰκοδομεῖ. Πῶς οὖν οὐκ ἀσεβές τό λέγειν, πρός μέν τό φυσιοῦν, ἤγουν τό οἴησιν ἐμποιοῦν, συνεργεῖν ἡμῖν τήν θείαν χάριν, πρός δέ τό οἰκοδομοῦν μή ἐπικουρεῖν; Ὁ δοξάζων τήν τοῦ Θεοῦ χάριν μόνην ἄφεσιν τῶν ἤδη πεπλημμελημένων ἔχειν, ἀλλά μή καί τῶν μελλόντων βοήθειαν, δισεπάρατος. Ὁ λέγων, ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἰς τοῦτο μόνον ἡμῖν βοηθεῖ, τό Εἰ δέναι τί δεῖ ποιεῖν, καί τί ἐκκλίνειν, ἀλλ’ οὐχί καί εἰς τό ἀγαπᾷν τό ἐπιγνωσθέν, καί ποιεῖν δύνασθαι, ἤτω ἀνάθεμα. *Στο Πηδάλιο, ο 112ος κανόνας αντιστοιχεί στον 123ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Καί διά τοῦ παρόντος κανόνος, ἀναθεματίζει ἡ σύνοδος τούς Πελαγιανούς, καί Κελεστιανούς, τούς λέγοντας, ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ κατά τοῦτο μόνον μᾶς βοηθεῖ εἰς τό νά μήν ἁμαρτάνωμεν, καθ’ ὃ δι’ αὐτῆς γνωρίζομεν, ποῖα πρέπει νά ζητῶμεν, καί νά κάμνωμεν, ἤτοι τά καλά, καί ποῖα πρέπει νά ἀποφεύγωμεν, ἤτοι τά κακά. Καί ὄχι ὅτι μᾶς χαρίζει, καί τό νά ἀγαπήσωμεν, καί τό νά ἐνδυναμωθῶμεν νά κάμνωμεν ἐκεῖνα τά καλά, ὁποῦ γνωρίσωμεν. Ἐξ ἴσου γάρ καί τά δύω δῶρα εἶναι τοῦ Θεοῦ, καί ἡ γνῶσις, καί ἡ ἀγάπη. Διότι περί μέν τῆς γνώσεως λέγει ὁ Δαβίδ, ὁ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν∙ περί δέ τῆς ἀγάπης λέγει ὁ ἠγαπημένος Μαθητής, ἡ ἀγάπη εἶναι ἐκ τοῦ Θεοῦ. Καί κατά ἄλλον τρόπον δέ, ἀσεβές εἶναι τό νά πιστεύωμεν, ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ δίδει μέν εἰς ἡμᾶς γνῶσιν, ἥτις μοναχή οὖσα, ὡς λέγει ὁ Παῦλος, φυσιοῖ, ἤτοι οἴησιν προξενεῖ, δέν δίδει δέ καί ἀγάπην, ἥτις οἰκοδομεῖ, καί ἐνδυναμοῖ ἡμᾶς εἰς τό νά ἐργασθῶμεν τό ἀγαθόν. Ὥστε, καθὼς εἶναι δῶρον τῆς θείας χάριτος, τό νά γνωρίζωμεν τί πρέπει νά κάμνωμεν, ἔτζι παρομοίως εἶναι καί τό νά ἀγαπῶμεν ὅτι πρέπει νά κάμνωμεν. Ἀποδίδεται δέ, ἡ μέν γνῶσις, εἰς τό νοῦν, ἡ δέ ἀγάπη, εἰς τήν θέλησιν, τάς δύω πρώτας, καί κυριωτέρας δυνάμεις τῆς ψυχῆς.
