Ἀπό συμπάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη, ἵνα, ἐάν ἤρεσέ τινα γράμματα ὀφείλειν ὑπαγορευθῆναι ἐν τῇ συνόδῳ, ὁ προσκυνητός ἐπίσκοπος ὁ ἐν τῷ θρόνῳ τούτῳ προκαθήμενος καταξιοῖ ἐπ᾽ ὀνόματι πάντων ὑπαγορεύειν καί ὑπογράφειν. Ἐν οἷς ἤρεσεν ἔτι μήν τοῖς τοποτηρηταῖς ἐπισκόποις, τοῖς ὀφείλουσιν ἀποσταλῆναι εἰς τάς τῆς Ἀφρικῆς ἐπαρχίας, ἕνεκεν τῶν Δονατιστῶν, γράμματα δοθῆναι, δύναμιν ἐντολικοῦ περιέχοντα, ἣν δύναμιν μή παρεξέλθωσι. Καί ὑπέγραψαν. Αὐρήλιος ἐπίσκοπος τῆς Καρχηδονίων ἐκκλησίας, τῷ παρόντι ψηφίσματι συνῄνεσα, καί ἀναγνωσθέντι ὑπέγραψα. Ὁμοίως καί οἱ λοιποί ἐπίσκοποι ὑπέγραψαν.
Ἤρεσε πᾶσι τοῖς ἐν τῇ συνόδῳ, ἵνα, εἰ χρεία γένηται ἐπιστολάς γραφῆναι πρός τινας ἐκ τῆς συνόδου, ὁ προκαθήμενος ἐν τῷ θρόνῳ τῆς Καρχηδονίων ἐκκλησίας, ὃν καί πάπαν ἐν ἀρχῇ τῆς συνόδου ὠνόμασαν, ταύτας ὀνόματι πάντων τῶν ἐπισκόπων ὑπαγορεύῃ. Ἤρεσε δέ καί δοθῆναι γράμματα ἐντολῆς δύναμιν ἔχοντα, καί τυποῦντα, τί ποιῆσαι ὀφείλουσι, τοῖς μέλλουσιν ἀπελθεῖν εἰς τήν τῆς Ἀφρικῆς ἐπαρχίαν ἕνεκεν τῶν Δονατιστῶν, ἵνα μή παρεξέλθωσι τά ἐνταλθέντα αὐτοῖς. Ἔδοξε, τά ὀφείλοντα παρά τῇ συνόδῳ γίνεσθαι γράμματα, παρά τοῦ ἐν Καρχηδόνι ἐπισκόπου ἐπ’ ὀνόματι πάντων γράφεσθαι καί ὑπογράφεσθαι. Ὡς γάρ πρωτεύων τῶν ἐν Ἀφρικῇ πάντων ἐπισκόπων, τά παρά τῆς συνόδου ὀφείλοντα σταλῆναι γράμματα πρός τούς τῆς Ἀφρικῆς ἄρχοντας ἕνεκα τῶν Δονατιστῶν, ἤ πρός ἑτέρους, γράψει καί ὑπογράψει∙ ᾠκονομήθη δέ τοῦτο διά τό δυσχερές εἶναι, καί φόρτον ὁλόκληρον, πάντας τούς τῆς συνόδου, τοῖς στελλομένοις παρ’ αὐτῶν πρός βασιλεῖς, ἤ πρός ἄρχοντας, γράμμασιν ὑπογράφειν. *Στο Πηδάλιο, ο 85ος κανόνας, και ειδικότερα η α΄ πργφ. αυτού: «Ἀπό συμπάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη, ἵνα, ἐάν ἤρεσέ τινα γράμματα ὀφείλειν ὑπαγορευθῆναι ἐν τῇ συνόδῳ, ὁ προσκυνητός ἐπίσκοπος ὁ ἐν τῷ θρόνῳ τούτῳ προκαθήμενος καταξιοῖ ἐπ᾽ ὀνόματι πάντων ὑπαγορεύειν καί ὑπογράφειν» αντιστοιχεί στον 93ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ὁ παρών κανών διορίζει, ὅτι ὅσαις φοραῖς κάμῃ χρείαν νά γραφθοῦν γράμματα ἀπό τῆς συνόδου πρός τόν Βασιλέα, ἤ πρός οἱουσδήποτε ἄλλους, νά ὑπαγορεύῃ ταῦτα, καί νά ὑπογράφῃ εἰς τό ὄνομα πάντων ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί Πάπας τῆς Καρθαγένης. Φορτικόν γάρ ἐστι καί δύσκολον νά ὑπογράφουν ὅλοι οἱ Ἐπίσκοποι ἐν ὅλοις τοῖς συνοδικοῖς γράμμασιν. Επικύρωση ψηφισμάτωνΖΩΝΑΡΑΣ. Ἐνταῦθα ὁ προέχων τῆς συνόδου Αὐρήλιος ἀξιοῖ τούς ἐπισκόπους συναινέσαι τοῖς πάλαι δόξασιν ἐν συνόδοις, εἴτε ἐν Ἱππῶνι τῇ πόλει, εἴτε ἐν Καρχηδόνι γενομέναις, καί δεῖξαι, ὡς ὁμονοοῦσιν ἐκείνοις, συναινοῦντες, καί ὑπογραφαῖς βεβαιοῦντες τά ψηφισθέντα, ἅ καί ὑπογράψαντες ἐβεβαίωσαν.ΒΑΛΣΑΜΩΝ. Τοῦ Αὐρηλίου τοῦ ἐπισκόπου Καρχηδόνος ἀξιώσαντος συναινέσαι πάντας τούς ἐπισκόπους τοῖς ὁρισθεῖσι, καί δεῖξαι ὡς ὁμονοοῦσιν, εἶπον ἅπαντες ἀποδέχεσθαι τά θεσπίσματα ἐν διαφόροις συνόδοις, καί διά τοῦτο ἐβεβαίωσαν αὐτά διά τῶν οἰκείων ἀρχιερέων.ΠΗΔΑΛΙΟΝ. *Στο Πηδάλιο, η επικύρωση των ψηφισμάτων συνιστά τον 94ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου), ο οποίος έχει ως εξής: «Ἐπειδή τῆς ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας ἕν σῶμα ὑπάρχει, καί πάντων τῶν μελῶν μία ἐστί κεφαλή, συνέβη, θέλοντος του Θεοῦ, καί τήν ἡμετέραν ἀσθένειαν ἐνδυναμοῦντος, ὥστε πρός ταύτην τήν Ἐκκλησίαν ἐλθεῖν ἡμᾶς, ἀγάπης καί ἀδελφότητος χάριν προτραπέντας. Διό παρακαλῶ τήν ἡμετέραν ἀγάπην, ἐπειδή οὕτως ἐστί πιστευτέον, ὅτι ἡ ἡμετέρα παρ’ ἡμῖν συνέλευσις οὔτε περισσή, οὔτε ἡδυτάτη πᾶσιν ἐστί, ἵνα ἡ συναίνεσις πάντων ἡμῶν φανερωθῇ, ὁμονοεῖν τοῖς δόξασι τῶν ψηφισμάτων τῶν πάλαι, εἴτε κατά τήν ἐν Ἱππῶνι Σύνοδον βεβαιωθέντων, εἴτε μετά ταῦτα τῇ ἐν Καρχηδόνι κρείττονι Συνόδῳ ὁρισθέντων, ὁμοίως δέ καί νῦν κατά τάξιν ἡμῖν ἀναγινωσκομένων. Τότε γάρ τῆς ὑμετέρας ἀδελφότητος ἡ ὁμόνοια λαμπροτέρα τοῦ φωτός ἀναδειχθήσεται, ἐάν τά παρ’ ἡμῶν ἐν ταῖς ἀνωτέραις Συνόδοις νομίμως κριθέντα, μή μόνον ἐν τῇ τοῖς παροῦσι πεπραγμένοις, συναινέσει ὑμῶν, ἀλλά καί ὑπογραφαῖς ἔτι μην φανερώσητε».Ερμηνεία. Διά τοῦ παρόντος κανόνος παρακαλεῖ ὁ Πάπας τῆς Καρχηδόνος, ἤτοι Καρθαγένης, Αὐρήλιος, ὅλους τούς Ἐπισκόπους, ὄχι μόνον διά λόγου νά συναινέσουν εἰς τά ὀρισθέντα, τόσον ἀπό τήν ἐν Ἱππῶνι συγκροτηθεῖσαν σύνοδον, ὄσο καί ἀπό τήν ἐν Καρχηδόνι, τήν μεγαλητέραν ἐκείνης, ἀλλά καί μέ τάς ἰδίας αὐτῶν ὑπογραφάς νά βεβαιώσουν ταῦτα (ὃ καί ἐποίησαν) ἵνα διά τῆς συναινέσεως, καί τῶν ὑπογραφῶν τούτων, λαμπροτέρα τοῦ φωτός ἀναφανῇ ἡ ὁμόνοια αὐτῶν, καί ἵνα ἕν σῶμα ὁλοκληρούμενον ἐκ πολλῶν μελῶν δειχθῶσιν, ὑπό μίαν κεφαλήν, τόν Χριστόν, συναρμολογούμενον. Μανθάνομεν δέ διά τοῦ μερικοῦ τούτου κανόνος, ὅτι τά ἐν ταῖς συνόδοις πάσαις γνωμοδοτούμενα, ἀνάγκη εἶναι καί ἀπό τούς Ἐπισκόπους τῆς συνόδου νά ὑπογράφωνται, ἵνα ἔχωσι τό κῦρος καί τήν ἰσχύν.11Τό δέ ἡ ὑμετέρα παρ’ ἡμῖν συνέλευσις, οὔτε περισσή, οὔτε ἡδυτάτη, πᾶσιν ἐστίν, ἴσως τοῦτο ἐννοεῖ. Ὅτι ἡ σύνοδος ὁποῦ ἔκαμαν οἱ πατέρες εἰς τήν Καρχηδόνα, δέν ἦτον περισσή, ὡς περί ἀναγκαίων πραγμάτων συνηθροισμένη∙ ἀλλ’ οὔτε εἰς ὅλους ἡδυτάτη, καθ’ ὅτι εἰς πολλούς ἦτον ὀχληρά, καί μάλιστα τῶν ἀπό μακρυνούς τόπους ἐλθόντων, διά τόν τόπον τῆς ὁδοιπορίας. Λοιπόν καί διά τί ἀναγκαία, καί διά τί τόσον κοπιαστική, λέγει ὁ Αὐρήλιος, πρέπει καί με τάς ὑπογραφάς πάντων νά βεβαιωθοῦν ἐκεῖνα, περί ὧν ἡ τόση ἀνάγκη, καί ὁ κόπος ἐγένετο.
