Αὐρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· Τοῦ Αἰκυτίου ἔτι μήν, τοῦ ἔκπαλαι κατά τήν ἰδίαν ἀξίαν τῇ τῶν ἐπισκόπων γνώμῃ καταδικασθέντος, τό πρᾶγμα οὐκ οἷμαι παρεατέον τῇ πρεσβείᾳ, ἵνα, ἐάν τυχόν τοῦτον εὕρῃ ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσιν, ἔστω πρός φροντίδος τῷ αὐτῷ ἡμῶν ἀδελφῷ, ὑπέρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ὡς χρή, καί ὅπου ἐξόν εἴη, κατ᾽ ἐκείνου διαπράξασθαι. Ἀπό πάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη· Πολύ ἀρέσκει καί αὕτη ἡ ἐξακολούθησις· μάλιστα, ὅτι ἔκπαλαι καταδεδίκασται ὁ αὐτός Αἰκύτιος, καί ἡ τούτου ἀναίσχυντος ἀνησυχία, ὑπέρ τῆς καταστάσεως καί σωτηρίας τῆς ἐκκλησίας μᾶλλον καί μᾶλλον πανταχοῦ καταμαχητέα ἐστί· καί ὑπέγραψαν. Αὐρήλιος ἐπίσκοπος τῆς ἐν Καρχηδόνι ἐκκλησίας τῷ παρόντι ψηφίσματι συνῄνεσα, καί ἀναγνωσθέντι ὑπέγραψα. Ὁμοίως καί οἱ λοιποί ἐπίσκοποι ὑπέγραψαν.
Ὁ Αἰκύτιος κατεδικάσθη παρά τῶν ἐπισκόπων, καί ἐγυμνώθη τῆς ἰδίας ἀξίας, ἤτοι καθῃρέθη∙ ὁ δέ οὐχ ἡσύχασεν, ἀλλ’ ἐθορύβει. Φασίν οὖν, ὅτι ἔκπαλαι κατεδικάσθη κατά τήν ἰδίαν ἀξίαν, ἤγουν ὡς ἦν ἄξιος, καί οὐ χρή παριδεῖν τό περί αὐτοῦ πρᾶγμα, ἤγουν τήν περί αὐτοῦ πρᾶξιν καί τήν ὑπόθεσιν, ἀλλ’ ἐντείλασθαι τῷ στελλομένῳ ἐκεῖ εἰς πρεσβείαν, ἐάν εὕρῃ αὐτόν ἐν ἐκείνοις, τοῖς μέρεσι, διά φροντίδος ποιῆσαι, ὡς χρή καί ὡς δύναται, κατ’ ἐκείνου χωρήσαι ὑπέρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ἵνα μή τις ταραχή ἐξ’ ἐκείνου τῇ ἐκκλησίᾳ γένηται. Ἡ γάρ τούτου ἀναίσχυντός, φασιν, ἀνησυχία, τοὐτέστι τό μή θέλειν αὐτόν ἡσυχίαν ἄγειν ἐξ ἀναισχυντίας, μᾶλλον καί μᾶλλον, ἀντί τοῦ, πλειόνως καταμαχητέα, ἤγουν ἀνθίστασθαι αὐτῷ καί ἀντιπράττειν ἄξιον. Ὁ Αἰκύτιος καθῃρέθη καί οὐχ ἡσύχαζε. Φησίν οὖν ὁ Αὐρήλιος, ἵνα, ἐάν εὑρήσωσι τοῦτον οἱ τοποτηρηταί, φροντίσωσιν, ὡς δύναμις, ποιῆσαί τι εἰς τιμήν τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως διά τοῦ παυθῆναι αὐτόν. Εἶπον δέ πάντες, ὡς ἀρέσκει τοῦτο∙ ἡ γάρ πολλή ἀναισχυντία καί ὄχλησις τοῦ Αἰκυτίου ἀντιμάχεται αὐτῷ, τοὐτέστι, ποιεῖ καί αὐτούς ἀσυμπαθεῖς. Αἰκύτιος ἔκπαλαι καταδικασθείς τῇ τῶν ἐπισκόπων γνώμῃ, καί καταναισχυντῶν ὑπέρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, μαχητέος ἔστω. Καταδικασθείς ἐπίσκοπος ἐπ’ ἐγκλήμασι, καί καθαιρεθείς, εἰ οἴεται ἀδικεῖσθαι, πρός μείζονα σύνοδον ἐκκαλεῖσθαι ὀφείλει∙ τό δέ ἀναισχυντεῖν, καί τήν ἱερωσύνην σπεύδειν κατέχειν αὐθεντικῶς καί βιαίως, οὐδέν τι ἄλλο ἐστίν ἤ τό ἀντιμάχεσθαι τῇ ἐκκλησιαστικῇ καταστάσει. Τοῦτο γοῦν ποιήσας καί ὁ Αἰκύτιος οὗτος, τῆς ἐν Ἱππῶνι καθέδρας ἐπίσκοπος, μετά τήν κατ’ αὐτοῦ ἐξενεχθεῖσαν κρίσιν τῶν ἐπισκόπων, ὡς ἐναντίον ἐκρίθη τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως. *Στο Πηδάλιο, ο 65ος κανόνας και ειδικότερα η α΄ πργφ αυτού: «Τοῦ Αἰκυτίου ἔτι μήν, τοῦ ἔκπαλαι κατά τήν ἰδίαν ἀξίαν τῇ τῶν ἐπισκόπων γνώμῃ καταδικασθέντος, τό πρᾶγμα οὐκ οἷμαι παρεατέον τῇ πρεσβείᾳ, ἵνα, ἐάν τυχόν τοῦτον εὕρῃ ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσιν, ἔστω πρός φροντίδος τῷ αὐτῷ ἡμῶν ἀδελφῷ, ὑπέρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ὡς χρή, καί ὅπου ἐξόν εἴη, κατ᾽ ἐκείνου διαπράξασθαι» αντιστοιχεί στον 74ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ἐπειδή ὁ Αἰκύτιος οὗτος, Ἐπίσκοπος ὤν, καί καταδικασθείς δικαίως, ὡς ἦτον ἄξιος, ἀπό τούς Ἐπισκόπους, ἀνεχώρησεν εἰς τά μέρη τῆς Ἰταλίας, καί ἐκεῖ δέν ἡσύχαζε, διορίζει ὁ παρών Κανών, ὅτι ὁ πρέσβυς καί τοποτηρητής ὁποῦ ἔχει ἐκεῖσε νά σταλῇ, νά φροντίσῃ διά νά τόν κατατρέξῃ, ὅπου καί ἂν εὑρίσκεται, ἵνα μή ταράττῃ τήν κατάστασιν τῆς ἐκκλησίας. Ὅθεν ἀπό τόν παρόντα κανόνα, καίτοι τοπικόν ὄντα, μανθάνομεν, ὅτι πρέπει νά λαμβάνουσι τήν ὁμοίαν παιδείαν, καί ὅσοι ἄλλοι τοιοῦτοι Ἐπίσκοποι εὑρεθοῦν. Ὅρα καί τόν κη΄ Ἀποστολικόν.
